Heb je je ooit afgevraagd hoe het komt dat je zo makkelijk kunt slikken? Of hoe je keel zich aanpast als je praat of zingt? Achter deze ogenschijnlijk eenvoudige handelingen zit een complex samenspel van spieren. Eén van die spieren, misschien minder bekend dan bijvoorbeeld je biceps, is de musculus stylopharyngeus. Vandaag gaan we dieper in op deze bijzondere spier, zijn functie, en wat er gebeurt als hij niet helemaal doet wat hij moet doen. Meer weten over een andere spier in de keel, namelijk de *musculus palatopharyngeus*? Lees dan hier meer over de functie en betekenis van deze spier. Meer weten over spieren in en rondom de mond? Lees dan ook eens over de functie, anatomie en aandoeningen van de tongspieren.
Wat is de Musculus Stylopharyngeus?
De musculus stylopharyngeus, een hele mond vol, wordt ook wel de stylo-farynxspier genoemd. Het is een lange, slanke spier die zich bevindt in je nek en keel. Hij loopt van het processus styloideus (een puntig uitsteeksel van je slaapbeen, net achter je oor) naar de wand van je farynx (keelholte). Het is een van de drie spieren die vanuit het processus styloideus ontspringen; de andere twee zijn de musculus styloglossus en de musculus stylohyoideus.
Deze spier is uniek. Het is namelijk de enige spier in de farynx die geïnnerveerd wordt door de nervus glossopharyngeus (de negende hersenzenuw). De andere farynxspieren worden door een andere zenuw aangestuurd. Dit maakt de musculus stylopharyngeus bijzonder interessant voor specialisten die zich bezighouden met slikproblemen en aandoeningen van de keel.
Denk je dat de oorlog tussen Oekraïne en Rusland dit jaar zal eindigen?
De Functies van de Musculus Stylopharyngeus
Wat doet deze spier nu precies? Zijn belangrijkste functies zijn:
- Het optillen van de farynx (keelholte): Tijdens het slikken helpt de spier om je keel omhoog te trekken. Dit is belangrijk om te zorgen dat het voedsel of de vloeistof op de juiste manier richting je slokdarm gaat.
- Het verwijden van de farynx (keelholte): Door de keelholte wijder te maken, helpt de musculus stylopharyngeus om het slikken makkelijker te maken. Stel je voor dat je een grote hap neemt; dan moet je keel zich aanpassen om dat te kunnen verwerken.
- Het verkorten van de farynx (keelholte): De spier helpt ook de keelholte te verkorten tijdens het slikken, wat bijdraagt aan een efficiënte passage van voedsel.
Kortom, de musculus stylopharyngeus speelt een cruciale rol bij het slikken. Zonder deze spier zou het een stuk lastiger zijn om te eten en drinken. Hij is essentieel voor een goede slikfunctie. En een goede slikfunctie is weer belangrijk om verslikking te voorkomen.
Problemen met de Musculus Stylopharyngeus
Net als elke andere spier in je lichaam, kan ook de musculus stylopharyngeus problemen geven. Hoewel aandoeningen die specifiek deze spier treffen relatief zeldzaam zijn, kunnen ze wel degelijk voorkomen. Problemen kunnen zich uiten in:
- Slikproblemen (dysfagie): Als de spier niet goed functioneert, kun je moeite hebben met slikken. Dit kan zich uiten in het gevoel dat het eten blijft hangen in je keel, hoesten tijdens het eten, of moeite hebben met het doorslikken van vloeistoffen. Slikproblemen na beroerte kunnen bijvoorbeeld verband houden met de functie van deze spier.
- Veranderingen in je stem: Hoewel minder direct, kan een disfunctie van de musculus stylopharyngeus invloed hebben op je stem, omdat de spieren in je keel nauw met elkaar samenwerken. Je stem kan bijvoorbeeld heser klinken.
- Pijn in de keel: In zeldzame gevallen kan een aandoening van de spier leiden tot pijn in de keel, vooral tijdens het slikken.
Soms kan de oorzaak van een probleem met de musculus stylopharyngeus liggen in een beschadiging van de nervus glossopharyngeus. Deze zenuwbeschadiging kan veroorzaakt worden door een operatie in het keelgebied, een infectie of een tumor. Maar vaak is de oorzaak onduidelijk.
Onderzoek en Diagnose
Als je last hebt van slikproblemen of andere symptomen die kunnen wijzen op een probleem met de musculus stylopharyngeus, is het belangrijk om een arts te raadplegen. De arts kan je doorverwijzen naar een specialist, zoals een KNO-arts (Keel-Neus-Oorarts) of een logopedist. Zij kunnen verschillende onderzoeken uitvoeren, zoals:
- Een slikonderzoek: Hierbij wordt gekeken hoe je slikt en of er problemen zijn met de coördinatie van de spieren in je keel.
- Een laryngoscopie: Dit is een onderzoek waarbij de arts met een kleine camera in je keel kijkt om de structuren te beoordelen.
- Een neurologisch onderzoek: Dit onderzoek kan helpen om vast te stellen of er sprake is van een beschadiging van de nervus glossopharyngeus.
Behandeling
De behandeling van problemen met de musculus stylopharyngeus is afhankelijk van de oorzaak van het probleem. Mogelijke behandelingen zijn:
- Logopedie: Een logopedist kan je helpen met oefeningen om de spieren in je keel te versterken en de slikfunctie te verbeteren. Sliktherapie kan erg effectief zijn.
- Medicatie: In sommige gevallen kan medicatie helpen om de symptomen te verlichten, bijvoorbeeld pijnstillers of ontstekingsremmers.
- Chirurgie: In zeldzame gevallen kan een operatie nodig zijn, bijvoorbeeld om een tumor te verwijderen die op de zenuw drukt.
Veelgestelde Vragen over de Musculus Stylopharyngeus
Hieronder vind je antwoorden op enkele veelgestelde vragen over deze spier:
- Wat is de functie van de musculus stylopharyngeus?
De spier tilt en verwijdt de keelholte tijdens het slikken. - Welke zenuw stuurt de musculus stylopharyngeus aan?
De nervus glossopharyngeus (de negende hersenzenuw). - Wat zijn symptomen van een probleem met deze spier?
Moeite met slikken, veranderingen in de stem, en soms pijn in de keel. - Hoe wordt een probleem met de musculus stylopharyngeus behandeld?
Vaak met logopedie, soms met medicatie of chirurgie.
VIDEO: Spieren van de keelholte (preview) – Menselijke anatomie | Kenhub
Essentiële links
Verdiep je verder in Musculus stylopharyngeus: Functie & anatomie met een aantal zorgvuldig geselecteerde links.
