Polyneuropathie: Oorzaken, symptomen & behandeling

Voel je dat tintelende gevoel in je tenen of vingers, dat je soms even negeert? Misschien voelt het alsof je sokken altijd net iets te strak zitten, of alsof je op kussentjes loopt, terwijl dat niet zo is. Het is heel begrijpelijk dat je er niet meteen aandacht aan schenkt, maar deze kleine signalen kunnen het begin zijn van iets dat we polyneuropathie noemen. Het is een woord dat misschien ingewikkeld klinkt, maar eigenlijk beschrijft het een aandoening die veel mensen treft. Vergelijkbare klachten kunnen ook voorkomen bij de nervus plantaris lateralis.

Wat is polyneuropathie eigenlijk?

Polyneuropathie is een aandoening die je perifere zenuwen aantast. Deze zenuwen zijn als kleine kabeltjes die door je hele lichaam lopen. Ze zorgen ervoor dat je signalen van je hersenen naar je spieren en van je huid naar je hersenen kunt sturen. Ze zorgen dat je kunt voelen, bewegen en reageren op de wereld om je heen. Wanneer deze zenuwen beschadigd raken, kan dat leiden tot een heel scala aan vervelende klachten. Het is niet één ziekte, maar een verzamelnaam voor verschillende aandoeningen die dezelfde soort schade aan de zenuwen veroorzaken. De term “poly” verwijst naar “veel”, wat betekent dat het meerdere zenuwen tegelijkertijd aantast. Het is een aandoening die je leven flink kan beïnvloeden.

Oorzaken van polyneuropathie

Er zijn veel verschillende dingen die polyneuropathie kunnen veroorzaken. Soms is het lastig om de exacte oorzaak te achterhalen. Hier zijn een aantal veelvoorkomende boosdoeners:

• Diabetes: Een van de meest voorkomende oorzaken van zenuwschade. Hoge bloedsuikerspiegels kunnen de zenuwen beschadigen. Dit wordt diabetische neuropathie genoemd.
• Alcoholmisbruik: Overmatig alcoholgebruik kan zenuwbeschadiging veroorzaken.
• Tekort aan vitamines: Vooral een tekort aan vitamine B12, maar ook andere vitaminen en mineralen kunnen de zenuwen beschadigen.
• Auto-immuunziekten: Aandoeningen zoals reumatoïde artritis, lupus en het Guillain-Barré syndroom kunnen het immuunsysteem aanzetten om de zenuwen aan te vallen.
• Infecties: Bepaalde infecties, zoals de ziekte van Lyme en herpes zoster (gordelroos), kunnen zenuwbeschadiging veroorzaken.
• Medicijnen: Bepaalde medicijnen, waaronder sommige chemotherapie middelen, kunnen als bijwerking zenuwschade veroorzaken.
• Erfelijke aandoeningen: Soms is polyneuropathie erfelijk en zit het in je familie.
• Nierfalen: Nierproblemen kunnen leiden tot een ophoping van afvalstoffen in het bloed, wat de zenuwen kan beschadigen.
• Blootstelling aan giftige stoffen: Bepaalde chemische stoffen kunnen schade aan je zenuwen aanrichten.

De symptomen van polyneuropathie

De symptomen van polyneuropathie kunnen variëren van persoon tot persoon. Sommige mensen ervaren alleen milde klachten, terwijl anderen veel last kunnen hebben. De symptomen ontwikkelen zich vaak langzaam, maar kunnen in sommige gevallen ook plotseling ontstaan. Het is belangrijk om naar je lichaam te luisteren en signalen serieus te nemen. Hier zijn een aantal symptomen die je kunt ervaren:

• Tintelingen of een prikkelend gevoel: Vaak begint het in je handen en voeten. Je kunt het gevoel hebben dat je ‘mieren lopen’.
• Gevoelloosheid: Het kan zijn dat je minder goed voelt, vooral in je tenen en vingers. Soms voelt het alsof je handschoenen of sokken draagt, ook als dat niet zo is.
• Pijn: Je kunt brandende pijn, schietende pijn of krampende pijn ervaren.
• Spierzwakte: Je kunt merken dat je spieren zwakker zijn, waardoor je bijvoorbeeld moeite hebt met lopen of tillen.
• Evenwichtsproblemen: Je kunt je onstabiel voelen of moeite hebben om je evenwicht te bewaren.
• Onhandigheid: Je kunt meer moeite hebben met het uitvoeren van dagelijkse taken die fijne motoriek vereisen, zoals schrijven, knopen dichtmaken of kleine objecten vastpakken.
• Veranderingen in je reflexen: Je reflexen kunnen verminderd of afwezig zijn.

Deze symptomen kunnen je dagelijks leven behoorlijk beïnvloeden. Het is belangrijk om ze niet te negeren en op tijd een arts te raadplegen.

Diagnose van polyneuropathie

Als je denkt dat je polyneuropathie hebt, is het belangrijk om naar je huisarts te gaan. De huisarts kan je onderzoeken en zo nodig doorverwijzen naar een specialist, zoals een neuroloog. De specialist zal je vragen stellen over je symptomen, je medische geschiedenis en eventueel medicijngebruik. Daarnaast zal hij of zij een neurologisch onderzoek doen. Dit kan bestaan uit het testen van je reflexen, spierkracht en gevoel. Soms is een elektromyografie (EMG) nodig. Dit onderzoek meet de elektrische activiteit van je spieren en zenuwen. Verder kan een bloedonderzoek helpen om de oorzaak van de zenuwschade op te sporen. In sommige gevallen is een zenuwbiopsie (een klein stukje zenuwweefsel wordt onderzocht) nodig.

Behandeling van polyneuropathie

De behandeling van polyneuropathie hangt af van de oorzaak. Soms is de aandoening te genezen door de onderliggende oorzaak aan te pakken. Hier zijn een paar behandelingsmogelijkheden:

• Behandelen van de oorzaak: Als diabetes de oorzaak is, is het belangrijk om de bloedsuikerspiegel goed onder controle te houden. Als een vitaminetekort de boosdoener is, krijg je vitaminen toegediend. Bij alcoholmisbruik is het belangrijk om te stoppen met drinken.
• Medicijnen tegen pijn: Pijnstillers, antidepressiva of anti-epileptica kunnen helpen om de zenuwpijn te verlichten.
• Fysiotherapie: Fysiotherapie kan je helpen om je spierkracht en evenwicht te verbeteren.
• Ergotherapie: Ergotherapie kan je leren omgaan met de beperkingen die de zenuwschade met zich meebrengt.
• Leefstijl aanpassingen: Een gezonde leefstijl met voldoende beweging en gezonde voeding kan helpen om de klachten te verminderen.
• Pijnmanagement: In sommige gevallen kan een pijnpoli je helpen om beter met de pijn om te gaan.

Het is belangrijk te beseffen dat de schade niet altijd volledig te herstellen is. In sommige gevallen is het de kunst om de symptomen zo goed mogelijk te beheersen en je kwaliteit van leven te behouden.

VIDEO: Perifere neuropathie symptomen en behandeling | Ohio State Medical Center

Uitgelichte bronnen

Ontdek meer over Polyneuropathie: Oorzaken, symptomen & behandeling door deze uitgekozen links.

• Polyneuropathie – UMC Utrecht
• Behandeling van oorzaken van polyneuropathie – Richtlijn …

Omgaan met polyneuropathie

Leven met polyneuropathie kan uitdagend zijn. Het is belangrijk dat je de hulp zoekt die je nodig hebt. Praat met je arts, een therapeut of een lotgenotengroep. Het is niet fijn om dit allemaal alleen te doorstaan. Het delen van je ervaringen met anderen kan je helpen om met de situatie om te gaan. Wees lief voor jezelf en geef jezelf de tijd om te herstellen. Onthoud dat je niet alleen bent.

Veelgestelde vragen over polyneuropathie

Misschien heb je nog wel wat vragen. Hieronder vind je een aantal veelgestelde vragen over polyneuropathie, die we graag kort voor je beantwoorden:

• Kan polyneuropathie genezen?

  Dat hangt af van de oorzaak. Soms is de oorzaak te behandelen en kan de zenuwschade herstellen. In andere gevallen is het vooral belangrijk om de symptomen zo goed mogelijk te beheersen.

• Is polyneuropathie erfelijk?

  Soms wel. Er zijn erfelijke vormen van polyneuropathie, maar niet alle gevallen zijn erfelijk bepaald.

• Kan ik zelf iets doen om mijn klachten te verminderen?

  Ja, een gezonde leefstijl met voldoende beweging en gezonde voeding kan helpen. Ook is het belangrijk om overbelasting te voorkomen.

• Waar kan ik terecht voor ondersteuning?

  Je kunt terecht bij je huisarts, een neuroloog, een fysiotherapeut, een ergotherapeut en een lotgenotengroep. Er zijn verschillende organisaties die je kunnen helpen.

• Wat is het verschil tussen neuropathie en polyneuropathie?

  Meer weten over de oorzaken en behandeling van voetzenuwklachten? Bekijk dan onze pagina over voetzenuwklachten.

  Neuropathie is een algemene term voor zenuwschade. Polyneuropathie is een specifiekere term en betekent dat meerdere perifere zenuwen zijn aangedaan.