Je kent het vast wel: dat vervelende gevoel wanneer je tong over een ruw plekje op je tand glijdt. Of misschien die plotselinge pijnscheut bij het drinken van een ijskoude smoothie. De kans is groot dat het cariës is, beter bekend als tandbederf. Maar wat is cariës precies? En wat kun je er zelf aan doen om het te voorkomen of te behandelen? Laten we er samen induiken. Naast cariës is het ook belangrijk om op de gezondheid van je tandvlees te letten, lees hier meer over parodontitis en de behandeling ervan.
Wat is Cariës Eigenlijk?
Cariës is simpel gezegd een beschadiging van je tand. Deze beschadiging wordt veroorzaakt door zuren. Deze zuren ontstaan wanneer bacteriën in je mond suikers en koolhydraten uit je voeding omzetten. Denk aan snoep, koek, maar ook aan fruit en brood. Deze zuren tasten het glazuur van je tanden aan. Als dit proces lang genoeg doorgaat, ontstaat er een gaatje. En dat is wat we cariës noemen. Heb je een beginnend gaatje, dan is het extra belangrijk om je tanden goed te poetsen.
Hoe Ontstaat een Gaatje?
Het is een beetje als een kettingreactie. Het begint allemaal met een dun laagje bacteriën op je tanden, ook wel tandplak genoemd. Als je regelmatig suikers en koolhydraten eet of drinkt, krijgen de bacteriën de kans om zuren te produceren. Deze zuren vallen het glazuur aan. Eerst ontstaat er een klein, oppervlakkig plekje. Als je er niets aan doet, wordt dit plekje groter en dieper, tot er uiteindelijk een gaatje ontstaat. Een goede mondhygiëne is essentieel om gaatjes te voorkomen.
Symptomen van Cariës: Waar Moet Je op Letten?
Soms merk je in het begin niets van cariës. Het kan jaren duren voordat je echt pijn begint te voelen. Daarom is het belangrijk om regelmatig naar de tandarts te gaan voor controle. Toch zijn er een paar signalen waar je zelf op kunt letten:
Denk je dat de oorlog tussen Oekraïne en Rusland dit jaar zal eindigen?
- Gevoeligheid voor warm, koud of zoet eten en drinken
- Pijn bij het kauwen
- Een ruw plekje op je tand
- Een zichtbaar gaatje of een bruine of witte vlek op je tand
- Soms een slechte adem
Heb je last van één of meerdere van deze symptomen? Maak dan zo snel mogelijk een afspraak met je tandarts. Hoe eerder je erbij bent, hoe makkelijker de cariës te behandelen is. Wacht dus niet met je tandartsbezoek.
Cariës Behandeling: Wat Kan de Tandarts Doen?
De behandeling van cariës hangt af van de ernst van de schade. In een vroeg stadium kan je tandarts de aantasting soms nog stoppen met een fluoridebehandeling. Fluoride maakt je tandglazuur sterker en beter bestand tegen zuren. Is er al een gaatje ontstaan? Dan zal de tandarts dit schoonmaken en vullen met een vulling. Het materiaal van de vulling kan verschillen, denk aan composiet, amalgaam of porselein. De tandarts adviseert je over de beste optie voor jouw situatie. Als de cariës heel diep is, kan een wortelkanaalbehandeling nodig zijn. Een goede dagelijkse mondverzorging is noodzakelijk om dit te voorkomen.
Cariës Preventie: Voorkomen is Beter dan Genezen!
Gelukkig kun je zelf veel doen om cariës te voorkomen. Hier zijn een paar tips:
- Poets je tanden twee keer per dag: Gebruik een fluoride tandpasta en poets minstens twee minuten.
- Reinig tussen je tanden: Gebruik dagelijks flossdraad, ragers of tandenstokers om tandplak te verwijderen tussen je tanden, waar je tandenborstel niet bij kan.
- Beperk het aantal eet- en drinkmomenten: Probeer niet de hele dag door te snoepen of te sippen aan zoete drankjes. Elke keer dat je iets eet of drinkt met suiker, krijgen de bacteriën in je mond een boost om zuren te produceren.
- Kies verstandige tussendoortjes: Eet liever een stukje kaas, een handje noten of een rauwkost snack dan een koek of snoep.
- Ga regelmatig naar de tandarts: Minstens één keer per jaar, maar liever twee keer per jaar. De tandarts kan beginnende cariës opsporen en behandelen voordat het erger wordt.
- Let op verborgen suikers: In veel producten zitten suikers verstopt, zoals in frisdrank, vruchtensap, sauzen en kant-en-klaarmaaltijden. Lees de etiketten goed!
VIDEO: Tandbederf en gaatjes – oorzaken, symptomen, diagnose, behandeling, pathologie
Voeding en Cariës: Wat Kun je Beter Wel en Niet Eten?
Je voeding speelt een grote rol bij het ontstaan van cariës. Suikers zijn de grootste boosdoener. Maar ook zetmeelrijke producten, zoals wit brood en chips, kunnen bijdragen aan tandbederf. Kies liever voor volkoren producten, groenten, fruit (met mate vanwege de natuurlijke suikers), noten en zaden. Zuivelproducten, zoals melk en yoghurt, bevatten calcium en fosfaat, die je tanden juist sterker maken. Ook thee (zonder suiker) kan helpen, omdat het fluoride bevat. Een gezonde voeding is cruciaal voor het behoud van je tanden.
Veelgestelde Vragen over Cariës
Je hebt vast nog vragen over cariës. Hieronder beantwoorden we een paar veelgestelde vragen:
Heb je last van wazig zicht? Wellicht zijn er andere oorzaken zoals staar.
###
Hoe weet ik of ik een gaatje heb?
Soms merk je het zelf, bijvoorbeeld door gevoeligheid of pijn. Maar vaak is een gaatje in het begin niet te voelen. Daarom is het belangrijk om regelmatig naar de tandarts te gaan voor controle.
Meer over dit onderwerp
Verzamel diepgaande inzichten over Cariës: Oorzaken, symptomen & effectieve behandeling met deze lijst van links.
Kan cariës vanzelf overgaan?
Nee, cariës gaat niet vanzelf over. Als er eenmaal een gaatje is ontstaan, moet dit door de tandarts behandeld worden. Wel kun je in een vroeg stadium, wanneer alleen het glazuur is aangetast, het proces soms nog stoppen met goede mondhygiëne en fluoride.
Is cariës besmettelijk?
Ja, cariës is in zekere zin besmettelijk. De bacteriën die cariës veroorzaken, kunnen worden overgedragen via speeksel. Denk aan het delen van bestek of een tandenborstel. Daarom is het belangrijk om goede hygiënische gewoonten te hebben.
Wat is het verschil tussen cariës en erosie?
Cariës wordt veroorzaakt door zuren die door bacteriën worden geproduceerd. Erosie wordt veroorzaakt door zuren uit voeding en dranken, zoals frisdrank, vruchtensap en citrusvruchten. Beide kunnen je tandglazuur aantasten.
Helpt kauwgom tegen gaatjes?
Ja, kauwgom kan helpen. Vooral kauwgom met xylitol stimuleert de speekselproductie en helpt de zuurgraad in je mond te neutraliseren. Hierdoor krijgen de zuren minder kans om je tandglazuur aan te tasten.
“`
