Lieve ouder, misschien is het je opgevallen dat het hoofdje van jouw kleintje niet helemaal rond is. Of misschien heeft een lieve familielid je er voorzichtig op geattendeerd. Het kan je onzeker maken, dat begrijp ik. Ik wil je graag meenemen in de wereld van plagiocefalie, beter bekend als een afgeplat hoofdje bij baby’s. We duiken er samen in, op een manier die jou geruststelt en informeert.
Wat is plagiocefalie precies?
Plagiocefalie, of een afgeplat hoofdje, is een veelvoorkomende aandoening bij baby’s. Het ontstaat doordat het zachte schedeltje van jouw baby nog erg flexibel is. Je kunt het je voorstellen als een kneedbaar balletje. Door langdurige druk op een bepaald deel van het hoofdje, kan een afplatting ontstaan. Dit gebeurt vaak aan de achterkant of aan één zijkant van het hoofdje. Je bent zeker niet de enige ouder die dit opmerkt. Het is iets waar veel ouders mee te maken krijgen.
Verschillende soorten hoofdvervorming
Het is belangrijk om te weten dat er verschillende soorten hoofdvervormingen zijn.
- Plagiocefalie: Dit is de meest voorkomende vorm, waarbij het hoofdje aan één kant afgeplat is. Het hoofdje kan hierdoor een beetje de vorm van een parallellogram aannemen.
- Brachycefalie: Bij brachycefalie is het achterhoofd platter geworden. Het hoofdje lijkt hierdoor breder dan diep.
- Scaphocefalie: Dit is een minder vaak voorkomende vorm, waarbij het hoofdje lang en smal is. Dit zie je vaker bij premature baby’s.
Hoe ontstaat een afgeplat hoofdje?
Er zijn verschillende redenen waarom jouw baby een voorkeurshouding kan ontwikkelen, en hierdoor een afgeplat hoofdje kan krijgen. Laten we kijken naar de meest voorkomende oorzaken:
Denk je dat de oorlog tussen Oekraïne en Rusland dit jaar zal eindigen?
- De slaaphouding: Baby’s liggen vaak op hun rug om het risico op wiegendood te verminderen. Dit is een belangrijke richtlijn, maar kan soms leiden tot druk op de achterkant van het hoofdje als jouw baby altijd in dezelfde positie ligt.
- Een voorkeurshouding: Jouw baby kan een favoriete kant hebben om naar te kijken. Door steeds dezelfde kant op te kijken, komt er meer druk op die kant van het hoofdje.
- Een strakke nekspier: Soms heeft een baby een strakke nekspier (torticollis). Dit maakt het lastiger om het hoofdje naar beide kanten te draaien. Hierdoor ligt de baby vaker met het hoofdje naar dezelfde kant.
- De positie in de baarmoeder: Ook tijdens de zwangerschap kan de positie van de baby in de baarmoeder een rol spelen. Dit geldt ook voor een meerlingzwangerschap.
- Gebruik van autostoeltjes, wipstoeltjes en baby schommels: Langdurig gebruik van deze hulpmiddelen, in dezelfde houding, kan ook bijdragen aan een afgeplat hoofdje.
Wanneer moet je je zorgen maken?
Veel ouders maken zich zorgen als ze zien dat het hoofdje van hun baby niet helemaal rond is. Meestal is een lichte afplatting geen reden tot paniek. Je moet een bezoek aan de huisarts overwegen als:
- Je merkt dat het hoofdje van jouw baby er erg scheef uitziet.
- De afplatting niet minder wordt ondanks de voorzorgsmaatregelen die je neemt.
- Je baby moeite heeft met het draaien van het hoofdje naar beide kanten.
- Je baby een voorkeurshouding heeft die niet verandert.
Het is belangrijk om naar je eigen gevoel te luisteren. Als je je zorgen maakt, is het altijd goed om even met een professional te overleggen. Zij kunnen jou geruststellen of, indien nodig, een behandeling voorstellen.
Wat kun je zelf doen?
Gelukkig kun je zelf veel doen om een afgeplat hoofdje bij jouw baby te voorkomen of te verminderen. Hier zijn een aantal tips:
- Wissel de slaaphouding af: Probeer jouw baby tijdens het slapen afwisselend met het hoofdje naar links en naar rechts te leggen. Dit kan bijvoorbeeld door het ledikant af en toe andersom neer te zetten, zodat de baby door de andere kant op te kijken naar jou, ook naar de andere kant gaat liggen.
- Meer buiktijd: Laat jouw baby, wanneer hij of zij wakker is, regelmatig op de buik spelen onder toezicht. Dit helpt niet alleen bij het voorkomen van een afgeplat hoofdje, maar is ook goed voor de ontwikkeling van de nek- en rugspieren.
- Draag je baby afwisselend: Probeer jouw baby afwisselend in verschillende houdingen te dragen, zoals op de arm, in een draagdoek of een ergonomische draagzak.
- Minder gebruik van hulpmiddelen: Probeer het gebruik van autostoeltjes, wipstoeltjes en schommels te beperken. Wissel af met andere manieren van zitten en liggen.
- Stimuleer de niet-voorkeurskant: Probeer je baby aan te moedigen om naar de niet-voorkeurskant te kijken, bijvoorbeeld door speeltjes of jezelf aan die kant te plaatsen.
Behandeling van plagiocefalie
Soms is er, ondanks alle inspanningen, toch een behandeling nodig. Afhankelijk van de ernst van de afplatting, zijn er verschillende behandelopties:
- Fysiotherapie: Een fysiotherapeut kan oefeningen geven om de nekspieren van jouw baby te versterken en de voorkeurshouding te verminderen.
- Helmtherapie: Bij ernstige gevallen van plagiocefalie kan een helmtherapie worden overwogen. De helm wordt speciaal op maat gemaakt en helpt de vorm van het hoofdje te corrigeren.
Veelgestelde vragen
Misschien heb je nog vragen, dat is heel normaal. Hieronder beantwoord ik een aantal veelgestelde vragen over plagiocefalie:
Is een afgeplat hoofdje schadelijk voor mijn baby?
Meestal is een afgeplat hoofdje niet schadelijk voor de ontwikkeling van jouw baby. Het is voornamelijk een cosmetisch probleem. In zeldzame gevallen kan het leiden tot milde vertragingen in de motorische ontwikkeling. Een behandeling is dan belangrijk.
VIDEO: Flat Head-syndroom uitgelegd: oorzaken, symptomen en oplossingen
Kan een afgeplat hoofdje vanzelf overgaan?
Ja, bij een milde afplatting kan het vanzelf overgaan naarmate jouw baby groeit en actiever wordt. Door de bovenstaande adviezen op te volgen, stimuleer je dit proces.
Essentiële links
Bekijk deze interessante artikelen die we hebben uitgekozen over Plagiocefalie: Oorzaken, Symptomen & Behandeling.
Hoe lang duurt het voordat een afgeplat hoofdje minder wordt?
Dit verschilt per baby. Vaak zie je al verbetering binnen enkele weken tot maanden, mits je actief aan de slag gaat met de tips om de voorkeurshouding te verminderen. In sommige gevallen kan het wat langer duren.
Heeft een afgeplat hoofdje invloed op het gezicht van mijn kind?
Bij een ernstige vorm van plagiocefalie kan het gezicht van je kind er asymmetrisch uitzien. Dit komt doordat de afplatting van het hoofdje de kaak en het voorhoofd kan beïnvloeden.
Is een helmtherapie pijnlijk voor mijn baby?
Nee, een helmtherapie is niet pijnlijk voor jouw baby. Het is wel even wennen om de helm te dragen, maar de meeste baby’s passen er snel op aan. De helm is speciaal gemaakt om het hoofdje zachtjes in de goede vorm te begeleiden. Lees hier meer over hydrocefalus en behandelmethoden. Meer informatie over botafwijkingen bij kinderen, zoals rachitis, kan ook nuttig zijn.
